QUY TRÌNH BẢO TRÌ – SỬA CHỮA – VẬN HÀNH HỆ THỐNG ĐIỆN

Áp dụng:

• Trạm biến áp 22/0.4 kV
• Hệ thống điện nhà xưởng
• Hệ thống điện chiếu sáng công cộng & nhà xưởng
• Hệ thống điện mặt trời

I. Mục tiêu

• Đảm bảo hệ thống vận hành liên tục, ổn định.
• Ngăn ngừa sự cố, giảm thiệt hại về tài sản & sản xuất.
• Kéo dài tuổi thọ thiết bị.
• Đáp ứng tiêu chuẩn an toàn điện & môi trường (TCVN, IEC, EVN, ISO).

II. Phân loại công tác

Loại	Nội dung
Bảo trì định kỳ	Kiểm tra, vệ sinh, siết chặt, đo thông số, thay linh kiện hao mòn.
Sửa chữa	Khắc phục sự cố bất ngờ, thay thế thiết bị hỏng, phục hồi vận hành.
Vận hành	Giám sát vận hành, đóng/cắt tải, theo dõi năng suất, kiểm soát tải và sự cố.

III. Quy trình từng hệ thống

1. Trạm biến áp 22/0.4 kV

Bảo trì định kỳ:

1. Kiểm tra máy biến áp, máy cắt, FCO, cáp điện
2. Vệ sinh thiết bị trung thế (RMU, CB, cầu chì) – kiểm tra cơ khí đóng/cắt.
3. Kiểm tra tiếp địa, đo điện trở ≤ 4Ω.
4. Kiểm tra hệ thống chống sét, mối nối, tủ hạ thế.
5. Siết chặt bu-lông, cos đầu cáp.

Sửa chữa:

• Thay cầu chì, đóng mới RMU, khắc phục rò điện hoặc chập.
• Thay dầu MBA hoặc van an toàn hỏng.

Vận hành:

• Giám sát dòng điện, điện áp, nhiệt độ cuộn dây.
• Theo dõi sự cân bằng pha & sự cố rơ-le bảo vệ.
• Lập nhật nhật ký vận hành.

2. Hệ thống điện nhà xưởng

Bảo trì định kỳ:

• Kiểm tra & siết đầu cos, MCCB, MCB, dây dẫn, máng cáp.
• Kiểm tra nối đất & chống sét.
• Vệ sinh tủ điện, thay bóng đèn/hệ thống chiếu sáng hao mòn.
• Kiểm tra tải động cơ, ổ cắm, rơ-le bảo vệ.

Sửa chữa:

• Khắc phục chập, ngắn mạch, sự cố mất pha.
• Thay thiết bị hỏng: MCB, CB, contactor, rơ-le, tụ bù.

Vận hành:

• Giám sát tải tiêu thụ, tuần tra định kỳ.
• Thực hiện đóng/cắt khi cần bảo trì hoặc tăng tải.

3. Hệ thống chiếu sáng (đường phố & nhà xưởng)

Bảo trì định kỳ:

• Kiểm tra & thay bóng LED hỏng.
• Vệ sinh đèn, máng cáp, tủ điều khiển.
• Kiểm tra điều khiển tự động (Timer, PLC, Astronomical clock).
• Kiểm tra tiếp địa & chống sét.

Sửa chữa:

• Thay đèn hư, tủ điều khiển hỏng, khắc phục cáp đứt.
• Khắc phục hỏng mạch điều khiển từ xa hoặc cảm biến.

Vận hành:

• Giám sát đèn sáng/tắt theo giờ, theo cảm biến.
• Ghi nhận lỗi & phản hồi nhanh với bộ phận bảo trì.

4. Hệ thống điện mặt trời

Bảo trì định kỳ:

• Vệ sinh tấm pin, kiểm tra khung giá đỡ, siết bulông.
• Kiểm tra cáp DC, combiner box, đầu cos, đấu nối.
• Kiểm tra inverter: điện áp, dòng, công suất, cảnh báo lỗi.
• Kiểm tra chống sét DC/AC, tiếp địa PV.

Sửa chữa:

• Thay inverter hỏng, module PV hỏng hoặc kém hiệu suất.
• Thay fuse, combiner box, SPD, thiết bị giám sát.

Vận hành:

• Theo dõi sản lượng, giám sát phát điện & bám tải (zero export).
• Ghi nhật ký vận hành, cảnh báo bất thường về dòng, điện áp, nhiệt độ.

IV. Quy trình vận hành & bảo trì tổng thể

1. Lập lịch bảo trì định kỳ: hàng tháng, hàng quý, hàng năm.
2. Kiểm tra an toàn trước khi làm việc: ngắt nguồn, mặc đồ bảo hộ.
3. Ghi nhật ký công việc: thiết bị kiểm tra, phát hiện lỗi, hành động khắc phục.
4. Đánh giá tuổi thọ thiết bị: dự báo thay thế trước khi hỏng.
5. Báo cáo hiệu quả hệ thống: công suất, tải, sản lượng, chi phí bảo trì.
6. Cập nhật biện pháp cải tiến: tiết kiệm điện, nâng cấp thiết bị, tăng tuổi thọ.

V. Tiêu chuẩn & quy định áp dụng

• TCVN 4756: Hệ thống nối đất và tiếp địa
• IEC 60364: Hệ thống điện hạ thế
• IEC 61730, 62548: Hệ thống PV
• EVN quy định nghiệm thu và vận hành trạm biến áp
• ISO 9001 / ISO 14001: Quản lý chất lượng & môi trường